Próba wysiłkowa

Próba wysiłkowa w Medi Home Care w Warszawie na Mokotowie to badanie kardiologiczne pozwalające ocenić pracę serca podczas stopniowo zwiększanego wysiłku fizycznego. Badanie, określane również jako EKG wysiłkowe lub test wysiłkowy, wykonywane jest na bieżni lub cykloergometrze pod stałą kontrolą zapisu EKG, częstości pracy serca oraz ciśnienia tętniczego. Dzięki temu lekarz może ocenić reakcję układu sercowo-naczyniowego na wysiłek, tolerancję obciążenia oraz występowanie objawów lub nieprawidłowości, które mogą nie być widoczne w spoczynkowym badaniu EKG.

Jakie są wskazania do wykonania próby wysiłkowej?

Próba wysiłkowa pozwala ocenić, jak serce i układ krążenia reagują na stopniowo zwiększany wysiłek fizyczny. Badanie wykonuje się na podstawie wskazań lekarza, który bierze pod uwagę objawy pacjenta, jego stan zdrowia, wyniki wcześniejszych badań oraz możliwość bezpiecznego wykonania wysiłku.

Próba wysiłkowa może być wykorzystywana m.in. w celu:

• oceny dolegliwości pojawiających się podczas wysiłku, takich jak ból lub dyskomfort w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca czy zawroty głowy,
• oceny tolerancji wysiłku i wydolności fizycznej,
• wykrywania zaburzeń rytmu serca pojawiających się lub nasilających podczas wysiłku,
• oceny reakcji częstości pracy serca i ciśnienia tętniczego na wysiłek,
• oceny pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową i określenia ich tolerancji wysiłku,
• oceny odpowiedzi na zastosowane leczenie kardiologiczne,
• określenia bezpiecznego poziomu aktywności fizycznej,
• kwalifikacji do rehabilitacji kardiologicznej lub planowania treningu fizycznego,
• dalszej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego u wybranych pacjentów.

W określonych sytuacjach klinicznych EKG wysiłkowe może również stanowić element diagnostyki choroby wieńcowej. O wyborze odpowiedniego badania decyduje lekarz – u części pacjentów bardziej wskazane mogą być inne metody diagnostyczne, takie jak badania obrazowe czy tomografia komputerowa tętnic wieńcowych.

Jak przygotować się do próby wysiłkowej?

Odpowiednie przygotowanie ułatwia bezpieczne przeprowadzenie badania i prawidłową ocenę reakcji organizmu na wysiłek.

Przed badaniem

• Nie przychodź bezpośrednio po obfitym posiłku. Najlepiej zjeść lekki posiłek około 2 godzin przed planowanym badaniem.
• W ciągu kilku godzin poprzedzających próbę wysiłkową warto unikać palenia papierosów oraz mocnej kawy i herbaty.
• Bezpośrednio przed badaniem nie wykonuj intensywnego wysiłku fizycznego.
• Załóż lub zabierz ze sobą wygodny strój oraz sportowe obuwie, umożliwiające swobodny marsz na bieżni lub jazdę na cykloergometrze.
• Zabierz listę przyjmowanych leków oraz posiadaną dokumentację kardiologiczną, zwłaszcza wyniki wcześniejszych badań EKG, echo serca, prób wysiłkowych lub wypisy ze szpitala.

Czy przed próbą wysiłkową należy odstawić leki?

Nie należy samodzielnie odstawiać żadnych leków przed badaniem.

Niektóre preparaty, w tym część leków wpływających na częstość pracy serca, mogą zmieniać reakcję organizmu na wysiłek i wpływać na wynik próby. Decyzję o ewentualnej zmianie sposobu ich przyjmowania przed badaniem powinien podjąć wyłącznie lekarz kierujący lub wykonujący próbę wysiłkową.

Jeżeli nie otrzymałeś innych zaleceń, przyjmuj leki zgodnie z dotychczasowym schematem.

Co powiedzieć lekarzowi przed badaniem?

Przed rozpoczęciem próby poinformuj personel medyczny o:

• przyjmowanych lekach,
• przebytych chorobach serca i zabiegach kardiologicznych,
• wszczepionym rozruszniku serca lub innym urządzeniu kardiologicznym,
• nowych lub nasilających się dolegliwościach,
• niedawno przebytej infekcji lub pogorszeniu ogólnego stanu zdrowia,
• ograniczeniach ruchowych mogących utrudnić chodzenie na bieżni lub jazdę na rowerze stacjonarnym.

Przed rozpoczęciem badania lekarz ocenia, czy próbę wysiłkową można w danym momencie przeprowadzić bezpiecznie.

Jak przebiega próba wysiłkowa?

Przed rozpoczęciem wysiłku wykonywana jest ocena spoczynkowego zapisu EKG oraz pomiar ciśnienia tętniczego. Następnie na klatce piersiowej umieszczane są elektrody umożliwiające ciągłe monitorowanie pracy serca. Pacjent rozpoczyna marsz na bieżni lub wysiłek na cykloergometrze. Obciążenie jest stopniowo zwiększane, a w trakcie badania kontrolowane są: zapis EKG, częstość i rytm pracy serca, ciśnienie tętnicze, tolerancja wysiłku, pojawiające się dolegliwości.

Pacjent powinien na bieżąco informować lekarza o bólu w klatce piersiowej, duszności, zawrotach głowy, kołataniu serca lub innych niepokojących objawach.

Badanie może zostać zakończone po osiągnięciu zakładanego poziomu wysiłku lub wcześniej – między innymi w przypadku wystąpienia określonych objawów, nieprawidłowości w EKG, zaburzeń rytmu albo nieprawidłowej reakcji ciśnienia tętniczego. Po zakończeniu wysiłku przez kilka minut nadal monitorowane są EKG, tętno i ciśnienie.

Co może wykazać próba wysiłkowa?

Badanie pozwala ocenić zachowanie układu sercowo-naczyniowego w warunkach, których nie można odtworzyć podczas spoczynkowego EKG. Lekarz analizuje m.in.:

• tolerancję wysiłku i osiągnięte obciążenie,
• częstość i rytm pracy serca,
• zmiany w zapisie EKG podczas wysiłku,
• reakcję ciśnienia tętniczego,
• objawy pojawiające się wraz ze wzrostem obciążenia,
• tempo powrotu parametrów układu krążenia do wartości spoczynkowych.

Wynik próby wysiłkowej jest zawsze interpretowany w połączeniu z objawami pacjenta, wywiadem i wynikami innych badań. W razie potrzeby lekarz może zalecić dalszą diagnostykę kardiologiczną.

Jakie są przeciwwskazania do testu wysiłkowego?

Przeciwwskazania do przeprowadzenia próby wysiłkowej obejmują:

• świeże zdarzenia sercowe, takie jak zawał serca
• niekontrolowane arytmie
• istotne zwężenia w naczyniach krwionośnych, szczególnie w tętnicy wieńcowej
• ciężkie stany kliniczne, w tym niewyrównana niewydolność serca czy ostre rozwarstwienie aorty
• nadciśnienie tętnicze o wartościach przekraczających 200/110 mm Hg
• ostatnio przebyte udary czy inne poważne zabiegi medyczne
• ograniczenia ruchowe uniemożliwiające przeprowadzenie badania